Nhà sở hữu chung: Được chia, bán ra sao?

Ông Phan Văn Cheo - Ảnh: P.P.H.

TT - Nhiều người dân thắc mắc khi cấp giấy chủ quyền nhà đất, các cơ quan chức năng có ghi chú thêm: nhà đất chưa phân chia thừa kế, không được thực hiện giao dịch.

 Như vậy khi nào mới được giao dịch và chia thừa kế ra sao? Ông Phan Văn Cheo - trưởng Phòng Công chứng số 1, TP.HCM - cho biết:

- Giấy chứng nhận có ghi chú như trên áp dụng cho các trường hợp thừa kế tài sản. Đây là căn nhà thuộc tài sản chung, vì vậy muốn giao dịch phải chia thừa kế theo từng phần của những người được hưởng. Nếu nhà đất đã có giấy chủ quyền thì các bên có thể thỏa thuận chia trên bản vẽ. Sau đó sẽ tách từng phần nhà đất trong giấy chủ quyền cũ để làm giấy chủ quyền mới cho mỗi người. Một trong những người được hưởng thừa kế có thể sử dụng lại giấy chủ quyền cũ mà không cần phải đổi sang giấy mới.

Thủ tục phân chia tài sản thừa kế thực hiện tại các phòng công chứng. Trường hợp các bên không thỏa thuận chia tài sản được có thể đưa ra tòa để phân xử.

* Một trong những người được hưởng thừa kế có quyền mua lại phần của người khác không, thưa ông?

- Theo Luật nhà ở, trường hợp một căn nhà có nhiều người thừa kế thì những người hưởng thừa kế khác được quyền ưu tiên mua phần nhà của người bán. Trong thời hạn ba tháng kể từ ngày nhận được thông báo về việc bán phần quyền sở hữu nhà ở và điều kiện bán mà không có người thừa kế nào mua thì phần nhà đó được bán cho người bên ngoài. Nếu vi phạm quyền ưu tiên mua thì xử lý theo qui định của pháp luật dân sự.

* Trường hợp nhà thuộc sở hữu chung thì giải quyết ra sao khi một trong hai người muốn bán nhà, thưa ông?

- Việc bán nhà ở thuộc sở hữu chung phải có sự đồng ý của tất cả các chủ sở hữu bằng văn bản. Khi một trong các chủ sở hữu chung không đồng ý bán thì các chủ sở hữu khác có quyền làm đơn yêu cầu tòa án giải quyết theo qui định của pháp luật. Riêng việc mua nhà cũng tương tự như trường hợp thừa kế, tức các chủ nhà ở thuộc sở hữu chung cũng được quyền ưu tiên mua, nếu không mua thì nhà ở đó được bán cho người khác.

Trường hợp có chủ sở hữu nhà ở thuộc sở hữu chung vắng mặt mà đã được tòa án tuyên bố mất tích thì các chủ nhà ở thuộc sở hữu chung còn lại được quyền bán nhà ở đó. Phần giá trị quyền sở hữu nhà ở của người mất tích được xử lý theo qui định của pháp luật dân sự.